HISTORIA E SHUAJBIT (alejhi selam)

Allahu i Lartësuar, e dërgoi Shuajbin si Pejgamber tek banorët e Medjenit.

Përveç idhujtarisë që praktikonin, ata mashtronin në peshë dhe në matje. U merrnin njerëzve të drejtat që u takonin dhe i mashtronin.

Shuajbi (alejhi selam) i ftoi në adhurimin e Allahut, të vetëm, e të pa shok. I ndaloi nga idhujtaria, i urdhëroi për drejtësi në shit-blerje dhe u tërhoqi vërejtjen nga mashtrimi në tregti duke u kujtuar të mirat që Allahu u kishte dhënë dhe rrizkun e llojllojtë dhe se nuk kishin nevojë tu bënin njerëzve padrejtësi në pasuritë e tyre. Ai i frikësoi duke u përkujtuar dënimin e kësaj bote, para dënimit të botës tjetër.

Ata iu përgjigjën me cinizëm dhe ia kthyen gjithë tallje duke thënë: “Ata thanë: ‘O Shuajb, a mos vallë namazi yt urdhëron që ne t’i lëmë ato që i kanë adhuruar të parët tanë ose që të mos bëjmë me pasurinë tonë çfarë të duam? Qenke njëmend i butë dhe i drejtë ti!’” (Hud, 87) D.m.th, ne do t’i qëndrojmë adhurimit që mbajtën baballarët tanë, jemi të vendosur të bëjmë me pasurinë tonë çfarë të duam ne dhe të ndjekim çdo formë (fitimi) dhe nuk do të mbetemi nën urdhërat e Allahut dhe të Pejgamberit të Tij.

Shuajbi u tha: “O populli im, mendoni pak! Nëse unë kam provë të qartë nga Zoti im, i Cili më ka furnizuar me begati të mira nga ana e Vet, (Hud, 88)

D.m.th Allahu më ka dhënë nga mirësitë e Tij: “Unë nuk dëshiroj të bëj atë, që jua ndaloj juve.”  (Hud, 88)

D.m.th, u ndalova nga shitblerjet e këqia dhe padrejtësia, ndërkohë që unë jam i pari që i kam braktisur ato, edhe pse Allahu më ka dhënë nga mirësitë e Tij, e megjithatë edhe unë kam nevojë për shkëmbime (shitblereje), por e kam kufizuar veten në bindjen ndaj Zotit tim. Kjo që po bëj dhe mesazhi im synojnë përmirësimin e gjendjes suaj fetare dhe jetësore, aq sa kam mundësi. “Ndërsa suksesi im varet vetëm nga Allahu. Tek Ai mbështetem dhe Atij i drejtohem. (Hud, 88)

Më pas ai (Shuajbi) u kujtoi se çfarë u kishte ndodhur popujve të mëhershëm, të cilët kishin jetuar aty përreth, duke u thënë: “O populli im, kundërshtimi ndaj meje le të mos ju çojë kurrësesi që t’ju ndodhë ajo, që i ndodhi popullit të Nuhut ose popullit të Hudit apo popullit të Salihut; mos harroni se edhe populli i Lutit nuk është larg prej jush.  (Hud, 89)

Pas kësaj u kërkoi që të pendohen dhe i inkurajoi duke u thënë: “Kërkoni falje nga Zoti juaj e kthehuni me pendim tek Ai. Me të vërtetë, Zoti im është Mëshirëplotë dhe gjithë dashuri.” (Hud, 90) Por kjo nuk u bëri dobi.

Ata thanë: “O Shuajb, ne nuk kuptojmë shumë nga ato, që na thua ti.” (Hud, 91) Këtë e thanë për shkak të inatit dhe urrjetjes të tejsakjshme që kishin ndaj të vërtetës. “Dhe të konsiderojmë të dobët midis nesh. Sikur të mos ishte farefisi yt, do të të kishim mbytur me gurë; ti nuk je i respektuar te ne.” (Hud, 92)

“Ai tha: ‘O populli im, a mos vallë farefisi im për ju është më i respektuar se Allahu, të cilin po e anashkaloni? Me të vërtetë, Zoti im, ka nën kontroll gjithçka që bëni ju.’” (Hud, 92)

Shuajbi, kur pa refuzimin e tyre tha: “O populli im, bëni sa të mundni, por edhe unë do të bëj. Ju, shpejt do ta mësoni se kë do ta gjejë dënimi që do ta poshtërojë dhe kush është gënjeshtar. Pritni (fundin), se edhe unë do të pres me ju”. Kur erdhi urdhri Ynë, Ne e shpëtuam me mëshirën Tonë Shuajbin dhe ata që i besuan atij, kurse mohuesit i kaploi një zë i tmerrshëm dhe në shtëpitë e tyre u gdhinë të vdekur e të palëvizshëm.” (Hud, 93-94)

Allahu u dërgoi një erë të nxehtë që u mori frymën derisa desh u mbytën nga forca e saj. Gjatë kësaj kohe, u dërgoi një re të ftohtë e cila i mbuloi dhe ata filluan të thirrnin njëri-tjetrin që të strehoeshin poshtë saj e të freskoheshin.

Kur u mblodhën që të gjithë poshtë kësaj reje, ajo u kthye në flakë dhe i dogji duke i kthyer në trupa të djegur, të dënuar, të nënçmuar, të mallkuar në të gjitha kohët. Dobi dhe mësime të përfituara nga Historia e Shuajbit

(alejhi selam)

1- Mashtrimi në matje dhe peshore në veçanti dhe mashtrimi i njerëzve në çështjet e tyre në përgjithësi, konsiderohet prej krimeve më të rënda që nxisin ndëshkimin e kësaj bote dhe botës tjetër.

2- Mëkatin që e bën dikush pa e pasur të nevojshme konsiderohet më i madh. Për këtë arsye, imoraliteti i të moshuarit është shumë më i shëmtuar se imoraliteti që bën i riu. Mendjemadhësia e nevojtarit, është më e shëmtuar se ajo e të pasurit dhe vjedhja e atij që s’ka nevojë, është më e rëndë se vjedhja që ndodh kur dikush ka nevojë.26

Për këtë arsye Shuajbi i tha popullit të vet: “Unë po shoh se ju gjendeni në begati.” (Hud, 84)

D.m.th, jetoni në mirësi të shumta, prandaj çfarë u bën kaq të frikësuar që të keni nevojë nga ajo që gjendet në duart e njerëzve, dhe të përdorni mënyra të ndalauara (për t’i arritur ato edhe pse nuk keni nevojë).

3- Fjala e Shuajbit kur thotë: “Ajo që ju është lënë nga Allahu, është më e mirë për ju.” (Hud, 86) Është nxitje për ta që të gëzohen me atë që u ka dhënë Allahu dhe të mjaftohen me hallallin, si dhe të shohin atë që kanë dhe jo të mbajnë mendjen tek pasuria e të tjerëve.

26  Për këtë arsye, në një hadith që e përcjell Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur prej tij), Proeti (alejhi selam) ka thënë: “Tre personave, Allahu nuk do t’u flasë në Ditën e Gjykimit, e as nuk ka për t’i pastruar nga mëkatet: Plaku zinaqar, mbreti gënjeshtar dhe fukarai mendjemadh.” Në një version tjetër thuhet: “Nuk ka për t’u hedhur shikimin dhe do të kenë ndëshkim të rëndë.” E përcjell Muslimi me nr. 107, 172. 4- Mësojmë se namazi është nxitësi kryesor për kryerjen e veprave të mira dhe braktisjen e veprave të këqia, si dhe për këshillimin ndaj njerëzve. Këtë e dinin shumë mirë mohuesit dhe mu për këtë i thanë Shuajbit: “O Shuajb, a mos vallë namazi yt urdhëron që ne t’i lëmë ato që i kanë adhuruar të parët tanë ose që të mos bëjmë me pasurinë tonë çfarë të duam? Qenke njëmend i butë dhe i drejtë ti!” (Hud, 87)

Në një ajet tjetër, Allahu i Lartësuar thotë: “Vërtet që namazi të ruan nga shthurja dhe nga çdo vepër e shëmtuar.”  (Ankebut, 45)

Prej këtu, shohim urtësinë e Allahut dhe mëshirën e Tij, sepse Ai na obligoi me këto namaze që përsëriten gjatë ditës dhe natës, për shkak të ndikimit dhe dobisë që sjellin. Për këtë (dhe shumë mirësi të tjera), Allahut i takojnë falënderimiet më të plota.

5- Njeriu, në çdo lëvizje të trupit, në sjelljet dhe tregtinë e tij, duhet t’u nënshtrohet dispozitave të Sheriatit. Ato gjëra që i janë lejuar, i praktikon dhe atë që Sheriati ia ka ndaluar, e lë. Ai që mendon se është i lirë të bëjë çfarë të dojë me pasurinë e tij, qoftë ajo tregti e lejuar apo e ndalaur, ai është njëlloj si ai që mendon se edhe me trupin e tij mund të bëjë ç’të dojë. Për të, s’ka dallim mes kufrit (mohimit) dhe imanit (besimit), sinqeritetit dhe gënjeshtrës, punëve të mira dhe atyre të këqiave. Për këta lloj njerëzish të gjitha janë të lejuara.

Siç dihet këto janë parimet e një grupimi që çdo gjë e kanë të lejuar. Ata konsiderohen si njerëzit më të këqinj dhe mënyra e jetesës së popullit të Shuajbit ngjason shumë me këta, sepse e refuzuan Shuajbin kur i ndaloi nga shitblerjet e padrejta dhe u lejoi shitblerjet e lejuara. Ata iu kundërpërgjigjën se ishin të lirë dhe mund të bënin çfarë të donin me pasurinë e tyre. E ngjashme me këtë, është fjala e atyre që thonë: “Vërtet shitblerja është si kamata.” (El Bekare, 275) Ai që barazon mes asaj që e lejon Allahu dhe asaj që e ndalon, ka devijuar nga natyrshmëria, logjika e shëndoshë dhe para së gjithash nga feja e drejtë.

6-Këshilluesi, ai që urdhëron njerëzit apo i ndalon, që këshilla e tij të jetë më e pranueshme duhet që: Kur të urdhrojë me diçka, të jetë i pari që e vepron dhe kur të ndalojë nga diçka, të jetë i pari që largohet prej saj. Kjo bazuar në fjalën e Shuajbit që thotë: “Unë nuk dëshiroj të bëj atë, që jua ndaloj juve.” (Hud, 88)

7-Të gjithë pejgamberët u dërguan si përmirësues dhe sjellës të mirësisë. Nga ana tjetër Allahu i ndaloi nga e keqja dhe çrregullimi. Çdo mirësi dhe përmirësim qoftë nga ana fetare apo jetësore, konsiderohet fe me të cilën u dërguan këta Pejgamberë, veçanërisht  ai që konsiderohet imami dhe vula e të gjithë pejgamberëve, Muhamedi (alejhi selam).

Ai e shprehu dhe e riktheu përsëri këtë parim, duke rrënjosur parimet e dobishme me të cilat ecin në jetën normale, ashtu sikurse rrënjosi ato parime që kanë të bëjnë me çështjet e fesë (besimit në një Zot të vetëm).

Njeriu, ashtu sikurse duhet të përpiqet të bëjë mirë dhe të përmirësojë, njëkohësisht forcën dhe ndihmën për këtë duhet ta kërkojë nga Allahu i Lartësuar.  Le të jetë i bindur se nuk mundet ta përmirësojë apo plotësojë veten, vetëm se me ndihmën e Allahut. Këtë e themi duke u bazuar në fjalët e Shuajbit (alejhi selam) kur thotë: “Unë dëshiroj vetëm të përmirësoj atë që mundem. Ndërsa suksesi im varet vetëm nga Allahu. Tek Ai mbështetem dhe Atij i drejtohem.” (Hud, 88)

8- Ai që i fton njerëzit tek Allahu, duhet ta zbukurojë veten me durim, butësi dhe moral të mirë. Atyre që lëndojnë me fjalë dhe vepra t’u përgjigjet me të kundërtën (mirësjellje dhe butësi). Të mos e pengojë ky lëndim që i vjen nga njerëzit dhe të zbrapset nga thirrja e tij.

Profetët (alejhim selam) ishin të përkryer në këtë moral. Shiko për shembull Shuajbin (alejhi selam) dhe sjelljen e mirë me popullin e tij, ftesën që u bëri me çdo lloj forme, edhe pse ata i drejtoheshin me fjalët më të këqia dhe ia kthenin me veprimet më të ulta. E megjithatë, ai duronte, i falte, u fliste fjalë jo si ato që dilnin nga gojët e tyre. Përkundrazi i përfshinte në mirësinë e tij dhe e kalonte lehtë këtë çështje.

Ai që posedon këtë  moral të përkryer,  ka fituar shumë dhe tek Allahu ka vendin më të lartë dhe shpërblim të përhershëm.

Ai e dinte shumë mirë se po kuronte popuj që ishin mësuar me sjellje çrrënjosja e të cilave ishte më e veshtirë se lëkundja e maleve të ngulitura thellë në tokë. Tek ata ishin gdhendur bestytni dhe ideologji, duke sakrifikuar pasuri dhe shprirtra njerëzish, të cilëve u jepnin përparësi para gjithçkaje.  A mendon se këta njerëz, do të binden kaq lehtë, vetëm e vetëm duke u thënë se rruga e tyre është e kotë dhe se fjalët që thonë janë të prishura?! A mendon se ata e tolerojnë atë që i cënon me këtë të keqe?! Jo vallahi, nuk është e lehtë! Këta njerëz kanë nevojë për kura të ndryshme dhe forma (mënyra) me të cilat ftuan pejgamberët: – Pejgamberët u kujtonin mirësitë e Allahut dhe se Ai është Zotëruesi i vërtetë i këtyre mirësive dhe se vetëm Ai meriton adhurimin. Ua kujtonin mirësitë të detajuara, mirësi të cilat nuk numërohen e as nuk llogariten.

– U sqaronin të kotën, lajthitjet, fesadin, parregullësinë dhe kontradiktat që gjendeshin në rrugën që ndiqnin, gjë e cila e lëkundte besimet e tyre dhe i nxiste për t’i braktisur ato.

– U sillnin në kujtesë gjendjen e tyre, gjendjen e atyre që jetuan më parë dhe ngjarjet e popujve që përgënjeshtruan pejgamberët dhe refuzuan njësimin e Allahut në adhurim.

– U tregonin mirësitë dhe vlerat që gëzon besimi në Allahun, teuhidi, feja e Tij, interesat fetare dhe jetike që e tërheqin zemrën dhe lehtësojnë çdo gjë të nevojshme.

Pas gjithë kësaj, përsëri njerëzit kanë nevojë për mirësi dhe sjellje të mirë. Më e pakta është durimi ndaj lëndimeve dhe sabri ndaj gjërave që vijnë prej tyre. Fjalët e buta dhe ndjekia e çdo mënyre urtësie me ta. Të veprosh disa gjëra që shpirtrat ua pranojnë me qëllim që të përshkallëzohesh në plotësimin e tyre.

Të fillosh me gjërat më të rëndësishme, pastaj me të tjerat që janë më pak të rëndësishme.

Ai që i realizoi në mënyrë të përkryer këto që u thanë e shumë të tjera, ishte zotëria dhe vula e Pejgamberëve imami i krijesave në mënyrë absolute, Muhamedi (alejhi salatu ues selam).