HISTORIA E MUSAIT DHE HARUNIT (alejhima selam)

Për Musain, birin e Imranit dhe vëllain e tij (Harunin) Zoti i Lartësuar ka përmendur një histori shumë të gjatë. Në shumë pjesë të librit fisnik, ndodhia e Musait është trajtuar me stile (letrare) të ndryshme, disa herë në formë të shkurtuar, e herë të tjera e detajuar siç e kërkonte nevoja.

Nga historitë që tregohen në Kur’an, nuk ka ngjarje më madhore se ajo e Musait (alejhi selam)! Kjo për faktin se ai (Musai) nga njëra anë i dha fund tiranisë së Faraonit dhe ushtrisë së tij dhe nga ana tjetër kuroi me mund të madh veset e Beni Israilëve.

Ai konsiderohet profeti më i madh i Beni Israilëve, ndërsa libri dhe legjislacioni që ndoqi ishte Teurati, që në realitet ishte referenca e profetëve dhe dijetarëve të Beni Israilëve, ndërsa ndjekësit e tij (Musait) konsiderohen më të shumtit në numër, pas umetit të Muhamedit (alejhi selam). Ai kishte vendosmëri (forcë) të madhe në zbatimin e fesë së Allahut dhe thirrjes për tek feja e Tij.

Këtë e ruante me aq fanatizëm sa nuk mund ta hasësh tek ndonjë i dërguar tjetër. Ai lindi në një periudhë kur Faraoni po e shtypte popullin e Beni Israilëve,duke vrarë çdo foshnje mashkull tek beni Israilët nga njëra anë dhe nga ana tjetër duke lënë gjallë vetëm femrat, për të shërbyer dhe për t’i përçmuar.

Kur lindi Musai (alejhi selam) nëna e tij u frikësua shumë, sepse Faraoni kishte lënë mbikqyrës tek beni Israilët për të parë gratë që lindnin. Shtëpia e saj ndodhej në bregun e lumit Nil dhe Allahu e frymëzoi që të merte një arkë dhe kur të frikësohej për të, ta hidhte në lum pasi ta kishte lidhur arkën me litar me qëllim që të mos e merrte rryma e ujit.

Ishte mëshira e Zotit kur e frymëzoi nënën e tij duke i thënë: “Jepi gji atij dhe, kur të trembesh për sigurinë e tij, hidhe në lumë, pa pasur frikë dhe as dëshpërim. Me siguri që Ne do të ta kthejmë ty atë dhe do ta bëjmë të dërguar.” (Kasas 7) Një ditë kur e la arkën në lumë, litari që e mbante lidhur u zgidh dhe kështu uji e mori arkën ku qëndronte Musai (alejhi selam).

Ishte caktimi i Zotit që ai (Musai) të binte në duart e familjes së Faraonit dhe pikërisht në duart e gruas së tij, Asijas! Kur e pa (Musain) ajo ndjeu një dashuri të madhe për të, sepse Allahu e kishte hedhur atë dashuri tek Musai (alejhi selam) Lajmi mori dhenë dhe ra në vesh të Faraonit. Ai e kërkoi dhe deshi ta vriste, por gruaja e tij i tha: “Ky (djalë) është gëzim për mua dhe ty, prandaj mos e vrisni, sepse mund të jetë i dobishëm ose mund ta birësojmë” (Kasas 9)

Ky lloj arsyetimi, bëri që ai të shpëtojë nga një vrasje e sigurtë. Kjo gjurmë e mirë, kjo hyrje e mbarë dhe kjo përpjekje e lavdëruar (nga Asija) u bë shkak që ajo më vonë të udhëzohej dhe të besonte Musain dhe profetësinë e tij. Por nëna e Musait u trondit shumë, zemra e saj u bë si të ishte e zbrazët dhe për pak sa i sosi durimi: “Edhe pak dhe çdo gjë do të zbulohej, sikur të mos ia kishim forcuar Ne zemrën, që të bëhej besimtare e vërtetë.

Ajo i tha motrës së Musait: ‘Shko pas tij!’” (Kasas 10-11) Ndiqi gjurmët e tij! Edhe pse gruaja e Faraonit ua kishte dhënë Musain disa prej grave gjidhënëse, ai se kishte pranuar gjirin e asnjërës prej tyre. Kështu që foshnja ndiente etje, strukej nga uria e madhe dhe kjo i detyroi të dilnin për të kërkuar gjidhënëse, me shpresën se Zoti do ua mundësonte të gjenin dikë.

E motra e vrojtonte atë nga larg, pa u vënë re nga të tjerët. Kur u afrua dhe e kuptoi se ata po kërkonin një gjidhënëse u tha: “A doni t’ju gjej një familje, e cila do të kujdeset për të, duke e edukuar me kujdes?” (Kasas 12-13) Në suren Kasas, Allahu i Lartësuar na e tregon historinë e Musait të detajuar,mjaft të qartë dhe dinamike!

Leximi i kësaj sureje është i mjaftueshëm dhe nuk kërkon sqarim të madh për shkak të qartësisë dhe detajeve që ajo sjell. Allahu e tregoi (këtë histori) të detajuar, me qëllim që të përfitojmë e të nxjerrim mësime. S’ka dyshim se në historinë e Musait ka shumë dobi dhe mësime, prej të cilave ne do të përmendim: Dobitë dhe mësimet e përfituara nga historia e Musait (alejhi selam)

1-Në këtë histori, mësojmë butësinë dhe mëshirën e Zotit ndaj nënës së Musait, kur e frymëzoi në atë mënyrë me të cilën e shpëtoi djalin e saj. Pa harruar dhe përgëzimin që Zoti i dha asaj se do t’ia kthente të birin, premtim i cili po të mos kishte ekzistuar, nënën e Muasit do ta kishte mbytur dëshpërimi për djalin e saj.

Allahu e ktheu Musain tek nëna e tij, duke i dhënë strehën e paracaktimit sepse ishte caktim i Zotit që ai (Musai) të mos pranonte asnjë gjidhënëse tjetër, veç nënës së tij. Nga kjo mësojmë se mëshira e Zotit ndaj të dashurve të Tij ndodh në gjëra që mendja nuk i percepton dhe fjalët nuk arrijnë t’i shprehin.

Medito gjithashtu në ndikimin e këtij përgëzimi, se si i erdhi fëmija që ajo ta ushqente haptazi me gjirin e saj madje dhe të merrte pagesë duke u quajtur kështu nëna e tij, si nga ana biologjike ashtu edhe nga ajo legjislative.

Kjo bëri që zemra e saj të qetësohej edhe më shumë dhe besimi i saj të shtohej. Për të vërtetuar fjalën e Allahut që thotë: “Por mund ta urreni një gjë, ndërkohë që ajo është e mirë për ju.” (El Bekare 216)
Për nënën e Musait, nuk kishte gjë më të urryer që fëmija i saj të binte në duart e familjes së Faraonit, e megjithatë doli që kjo të kishte mirësi dhe fryte shumë të mira.

2-Faktet e Zotit dhe ajo që pësuan popujt e mëhershëm, duhet të na shërbejnë si mësime. Besimtarët përmes këtyre fakteve duhet të ndriçohen, sepse Allahu i tregon këto ndodhi për të përfituar, siç thotë në Kur’anin fisnik: “Ne do të të tregojmë ty pjesë nga historia e Musait me Faraonin, ashtu siç ka qenë me të vërtetë, për njerëzit që besojnë.” (Kasas 3)

3-Allahu kur dëshiron të ndodhë diçka i përgatit shkaqet dhe i sjell ato gradualisht dhe jo të gjitha në një moment.

4-Një popull të shtypur, edhe nëse arrin kulmin e dobësisë, nuk duhet ta mposhtë dembelizmi për të kërkuar të drejtat që i takojnë. Nuk duhet të bjerë në pesimizëm ndaj synimit të majave, sidmos kur bëhet fjalë për padrejtësi. Ashtu sikurse Allahu i shpëtoi beni Israilët edhe pse ishin të dobët dhe skllevër të Faraonit e parisë së tij, Ai (Allahu) ishte që i ndihmoi dhe u mundësoi qëndrim në tokë dhe përdorimin (trashëgimin) e vendeve të tyre (Faraonit dhe parisë së tij)

5-Një popull i cili qëndron i poshtëruar dhe i përulur dhe nuk i kërkon të drejtat që i takojnë, nuk do të ketë perspektive në ruajtjen e fesë, por as edhe në ngritjen e jetesës në tokë.

6-Frika e natyrshme nga krijesat nuk bie ndesh me imanin (besimin) dhe as nuk e cenon atë, siç i ndodhi nënës së Musait me frikën që ajo pati për djalin e saj, apo edhe vetë Musait, nga gjërat e frikshme që i kanoseshin.

7-Imani shtohet dhe pakësohet, këtë e themi duke u bazuar në fjalën e Allahut kur thotë: “Që të bëhej besimtare e vërtetë.” (Kasas 10) Qëllimi i imanit (besimit) në këtë ajet, është shtimi i tij dhe shtimi i qetësisë me të.

8-Prej mirësive më të mëdha që Zoti i jep robit, është kur i jep forcë në rastet e vështira dhe të mbushura me frikë. Duhet ditur se ashtu sikurse imani dhe shpërblimi i tij rriten, gjithashtu këtij njeriu i mundësohet edhe të thotë të vërtetën dhe të veprojë gjënë e duhur, kurse idetë dhe mendimet e tij qëndrojnë të palëkundura. Ndërsa ai që nuk e gëzon këtë forcë, për shkak të shqetësimit dhe frikës, fillon t’i humbasë idetë, mendja e tij shpërqendrohet dhe nuk përfiton nga vetja e tij në këtë situatë.

9- Njeriu, edhe nëse e di dhe është i bindur se caktimi dhe paracaktimi i Zotit është i vërtetë dhe se premtimi i Allahut ka për të ndodhur patjetër, nuk duhet t’i neglizhojë shkaqet që sjellin ndryshimin. Shkaqet dhe rendja pas tyre po ashtu janë pjesë e kaderit të Allahut. Edhe pse Allahu i Lartësuar i premtoi nënës së Musait se do t’ia kthente përsëri Musain, megjithatë kur Musai ra në duart e familjes së Faraonit, ajo dërgoi motrën e tij (Musait) që ta ndiqte, duke marrë në këtë mënyrë masat e duhura për atë situatë.

10- Mësojmë lejimin e daljes së gruas për të kryer punët e saj qoftë dhe duke biseduar me gjininë e kundërt përderisa nuk ekziston arsye ndalimi. Si rasti i motrës së Musait, apo atyre dy vajzave nga Medjeni (që komunikuan me Musain)

11- Lejimi i marrjes së pagesës kundrejt kujdestarisë apo gjidhënies, siç veproi nëna e Musait. E themi këtë, sepse legjislacioni i popujve para nesh konsiderohet legjislacion edhe për ne, përderisa nuk kemi në sheriatin tonë argument që e pezullon atë.

12- Vrasja e jobesimtarit që është në besë të dikujt apo në mbrojtjen e dikujt nuk është e lejuar. Musai (alejhi selam) u pendua për vrasjen e kobtit egjiptian dhe kërkoi falje tek Allahu për këtë veprim dhe Ai ia pranoi pendimin.

13- Ai që vret njerëz padrejtësisht konsiderohet kryeneç dhe prishës i rregullit në tokë, edhe nëse pretendon se me këtë synon thjesht të terrorizojë, apo mendon se është duke përmirësuar! Kjo nuk i lejohet në asnjë mënyrë derisa t’i kthehet legjislacionit dhe të shohë rastet kur i lejohet diçka e tillë.

14- Ta vësh dikë në dijeni duke pasur si qëllim keshillën, në lidhje me gjërat që thuhen për të apo kundrejt tij, nga frika e të keqes që mund t’i kanoset, nuk përbën thashethem! Madje ka raste kur një hap i tillë mund të bëhet detyrë, siç ishte rasti i atij njeriut që erdhi duke nxituar nga cepi i qytetit për t’i treguar Musait, veprim që Kur’ani e tregon në formë lavdërimi.

15- Njeriu, kur frikësohet nga vrasja apo dëmtimi i padrejtë që mund t’i kanoset në vendin ku jeton, nuk duhet ta çojë veten drejt shkatërrimit dhe të dorëzohet para rrënimit. Përkundrazi, le të largohet nga ai vend sipas mundësive që i jepen, ashtu sikurse veproi Musai (alejhi selam).

16- Nëse është e nevojshme që të kryhet njëra prej dy të këqiave, atëherë bëhet e detyrueshme që të kryhet ajo që është më pak e dëmshme dhe më shumë e paqtë, për të larguar atë që është më e rëndë dhe më e rrezikshme.

Tek historia e Musait (alejhi selam), kur çështja u bë e tillë mes qëndrimit në Egjipt duke rrezikuar jetën dhe largimit për në një vend tjetër të largët që njerëzit nuk i lidhte rruga me të, pa dyshim që ai zgjodhi hapin e sigurt për të shpëtuar jetën, edhe pse nuk kishte udhërrëfyes për tek ai vend përveç udhëzimit që i vinte nga Zoti.

17- Nga historia e Musait (alejhi selam), ai që e kërkon dijen, mëson diçka të hijshme! Kërkuesit të dijes, që i duhet të punojë apo të flasë me këtë dije, por që nuk i është qartësuar se cili nga mendimet është më i saktë, duhet që udhëzimin ta kërkojë tek Zoti i tij! T’i lutet Allahut që ta udhëzojë tek e drejta mes këtyre dy mendimeve, pasi të ketë synuar të vërtetën dhe të ketë hulumtuar për të.

Allahu nuk e zhgënjen atë që gjendet në këtë pozitë, siç ndodhi me Musain, i cili kur synoi kah Medjeni pa e ditur shtegun dhe udhëzuesin për atje, tha: “Shpresoj se Zoti im do të më tregojë rrugën e drejtë!” (Kasas 22)

18- Mëshira dhe mirësia ndaj krijesave, duhet të ekzistojë si ndaj atyre që i njeh, ashtu edhe ndaj të tjerëve që nuk i njeh. Prej moralit dhe mirësisë që gëzonin Pejgamberët ishte dhe mundësia për t’u dhënë ujë bagëtive apo ndihma ndaj të vobektëve. Siç i ndodhi Musait me dy vajzat e të moshuarit nga Medjeni, kur i ndihmoi për t’u dhënë ujë bagëtive të tyre, në momentin kur i pa se ishin të pamundura për ta bërë diçka të tillë pa u larguar barinjtë e tjerë.

19- Allahu i Lartësuar, ashtu sikurse do që lutësi t’i kërkojë (lutet) Atij përmes emrave dhe atributeve, përmes mirësive të plota dhe të veçanta, po ashtu Ai do që robi t’i kërkojë (lutet) Atij edhe duke treguar dobësinë, paaftësinë, varfërinë dhe pamundësinë për të arritur interesat e tij, apo për të larguar dëmet nga vetja. Siç ndodhi me Musain, kur u lut duke thënë: “Zoti im, çfarëdo dhuntie që të më japësh, unë jam nevojtar!” (Kasas 24) Kjo gjendje, shfaq përgjërimin, pamundësinë dhe nevojën e madhe për Zotin e Lartësuar, gjendje e cila karakterizon çdo krijesë.

20- Jeta dhe shpërblimi ndaj mirësisë, kanë qenë gjithmonë etika dhe morali i popujve të mirë.

21- Robi kur kryen një vepër të sinqërtë për Allahun dhe pastaj arrin të marrë një shpërblim të paqëllimshëm, për këtë ai nuk qortohet dhe kjo nuk e cenon aspak sinqeritetin dhe shpërblimin e tij. Si rasti i Musait, i cili e pranoi shpërblimin e babait të dy vajzave, për mirësinë që ai i kishte bërë edhe pse ai nuk e kërkoi dhe as që e synonte një shpërblim të tillë.

22- Lejimi i pagesës në çdo punë të njohur, me çmim dhe kohë të caktuar duke u mbështetur në atë që është bërë zakon tek ai popull. Gjithashtu, lejohet që pagesa të vijë në formë interesi, siç është martesa p.sh. Siç u shpreh i moshuari nga Medjeni: “Plaku tha: “Unë dua të të jap për grua njërën prej këtyre dy bijave të mia.” (Kasas 27) Po ashtu lejohet që vetë babai të kërkojë martesën e vajzës së tij përderisa është kujdestari i saj dhe kjo nuk konsiderohet mangësi (turp), përkundrazi mund të jetë veprim i dobishëm dhe i përkryer! Siç veproi plaku nga Medjeni me Musain (alejhi selam)

23- Ajeti Kur’anor, ku njëra nga vajzat i drejtohet babait duke i thënë: “O babai im, – tha njëra nga ato të dyja – merre këtë njeri në shërbim! Sigurisht që njerëzit e fortë dhe të besueshëm janë më të mirët që dikush mund të marrë në shërbim”. (Kasas 26) Me anë të këtyre dy cilësive (tipareve) plotësohen dhe realizohen të gjitha punët.

Ndaj cilido që merr përsipër drejtimin e një zone, kryerjen e ndonjë shërbimi, ushtrimin e ndonjë zanati, apo gjëra që synojnë ruajtjen dhe mbikëqyrjen ndaj punëtorisë, duhet të gëzojë patjetër cilësitë e forcës dhe besueshmërisë, sepse vetëm kështu arrihet qëllimi, kryhet puna dhe korren frytet e saj. Ndërsa mangësitë dhe problemet, ndodhin atëherë kur neglizhohet njëra apo që të dyja këto cilësi!

24- Prej moralit të lartë është edhe përmirësimi i sjelljes me të gjithë ata me të cilët ke një marrëdhënie, qofshin shërbëtorë, fqinj, pjesëtarë të familjes, punëtorë etj. Këtu, përfshihet lehtësimi i punës ndaj tyre, kjo bazuar në fjalën e plakut nga Medjeni që i tha Musait (alejhi selam): “Unë nuk dëshiroj të t’i rëndoj gjërat.

Ti do të shohësh, në dashtë Allahu, se jam njeri i mirë.” (Kasas 27) Nga ky ajet mësojmë gjithashtu se nuk ka problem nëse punëdhënësi gjatë punës së tij, këmbimeve apo pagesës ta prezantojë veten e tij si njeri me sjellje të mirë, me kusht që të jetë i vërtetë (sinqertë) në atë që thotë.

25- Lejimi i veprimeve, transaksioneve, qerasë, etj., pa patur nevojë për dëshmitarë, kjo bazuar në ajetin Kur’anor: “Allahu është Dëshmues për atë që folëm.” (Kasas 28) Pak më parë përmendëm se përmes dëshmisë, ruhen detyrimet dhe mënjanohen grindjet. Ndërsa njerëzit që përmbushin këto detyrime janë në nivele të ndryshme.

26- Mrekullitë me të cilat Allahu e ndihmoi Musain, siç ishte transformimi i shkopit në gjarpër që lëvizte dhe rikthimi i tij në gjendjen e mëparshme, apo rasti i dorës, të cilën e fuste në xhepin e tij dhe kur e nxirrte dilte e bardhë pa asnjë mangësi për ata që e shihnin. Apo mëshira e Allahut dhe mbrojtja që i bëri Musait dhe Harunit nga Faraoni dhe paria e tij, duke çarë detin në momentin kur Musai e qëlloi me shkopin e tij, duke hapur kështu 12 shtigje, prej ku kaluan dhe shpëtuan, ndërsa populli i Faraonit u shaktërrua.

Apo mrekulli të tjera që vinin radhë për cilindo që i shihte apo dëgjonte, e të cilat janë përcjellë tek ne në formën më të sigurtë, përmes librave qiellorë dhe që i kanë përcjellë brezat. Të gjitha këto, nuk i mohon veçse injoranti, mendjemadhi dhe zindiku. Të gjitha mrekullitë e profetëve janë të këtij rangu (në vërtetësinë që kanë).

27- Mrekullitë e pejgamberëve, rastet e pazakonta të euliajve (të dashurve të Zotit) apo raste të tjera që Allahu i bën të ndodhin e që janë të pamundura për njerëzit, qoftë në ndryshimin e shkaqeve apo ndalimin e shkakësisë së tyre, apo nevojën për shkaqe të tjera si dhe ekzistenca e kundërndikimeve, të gjitha këto janë prej argumenteve të mëdha që pohojnë Njëshmërinë e Zotit dhe se Ai ka fuqi për çdo send.

Po ashtu mësojmë se prej caktimit të Zotit nuk mund të shpëtojë asgjë e vogël apo e madhe. Dhe se këto mrekulli, apo gjëra të pazakonta nuk bien ndesh me atë që Zoti ka krijuar në këto krijesa, prej shkaqeve të prekshme dhe rregullave të njohura, sepse në ligjin e Zotit nuk ka për të patur ndryshim e as tjetërsim.

Në ligjet e Allahut, të gjitha ngjarjet, si të hershmet apo edhe ato që do të ndodhin më vonë, ndahen në dy kategori: E para: Janë grupi i ndodhive dhe ngjarjeve, ligjeve legjislative dhe universale, si dhe dispozitat e shpërblimit të cilat nuk ndryshojnë e as tjetërsohen nga ajo që njohin apo dinë njerëzit prej shkaqeve që i sjellin ato.

Kjo kategori është e përfshirë në fuqinë e Allahut dhe caktimin e Tij. Prej kësaj mësojmë se sa e gjerë është dituria e plotë e Allahut dhe urtësia e Tij në krijim dhe ligjvënie. Po ashtu tek shkaqet dhe pasojat mësojmë se nëse njeriu ndjek rrugën e duhur, kjo e shpie në përfundime dhe fryte të kënaqshme, ndërsa ai që nuk e ndjek këtë rrugë, apo e ndjek në formë të cunguar, nuk i arrin frytet që janë parashikuar, si në aspektin legjislativ ashtu dhe në ligjin universal.

Për më tepër, kjo duhet ta nxisë njeriun që të përpiqet më shumë sa i përket shkaqeve fetare dhe jetësore të dobishme (kur don të arrijë diçka), pa lënë mënjanë mbështetjen tek Allahu dhe lavdërimin e Tij, i Cili ia mundësoi dhe ia lehtësoi atë shkak, mjet, apo çdo gjë që e finalizoi atë.

E dyta: Ngjarjet që flasin për mrekullitë e pejgamberëve, e që janë përcjellë në mënyrë aq korrekte sa nuk ndodh të përcillet aq saktë tek mbarë brezat, apo nderimi që Allahu i bën ndonjërit prej robërve të Tij, duke i pranuar lutjen, duke i larguar ndonjë brengë, duke i mundësuar plotësimin e ndonjë kërkese, apo duke e ruajtur nga ndonjë e keqe, të cilën robi nuk do të mund ta largonte.

Në këtë kategori përfshihen gjithashtu kthjellimet Hyjnore dhe inspirimet që Allahu i hedh në zemrat e disa njerëzve të veçantë, me anë të të cilave ata arrijnë vërtetësinë dhe qetësinë e imanit, njohuri të ndryshme që nuk mund të fitohen duke kërkuar apo rendur pas shkaqeve, si dhe ndihma që Allahu u jep profetëve dhe ndjekësve të tyre apo poshtërimi që u bën armiqve të tyre, gjë e cila ka ndodhur në shumë raste.

Duhet të dimë se në këtë kategori njerëzit e kanë të pamundur të kuptojnë apo të udhëzohen kah shkaqet që i sjellin këto ngjarje, sepse nuk u është dhënë mundësia që ta arrijnë realitetin dhe vërtësinë e tyre. Ato janë ngjarje që Zoti i Madh i ka caktuar të ndodhin, pra nga Ai që ka fuqi për çdo send. Këto (raste) Ai i mundësoi të ndodhin përmes disa shkaqeve dhe ligjeve të cilat nuk i preceptojnë krijesat e as që i konceptojnë shqisat dhe përvoja e tyre nuk ka për t’i kuptuar në asnjë formë.

Këtë (fakt) e besuan pejgamberët nga i pari e deri tek i fundit, ashtu sikurse e besuan edhe ndjekësit e tyre, të parët dhe ata që erdhën më pas, sepse përmes këtij fakti ata njohin madhështinë e Krijuesit dhe pranojnë se çdo gjë e robëve është në dorën e Tij dhe se çdo gjë që Ai do, ndodh, në të kundërt nuk mund të ndodhë.

Mësojmë gjithashtë vërtetësinë e asaj që sollën profetët, sikurse u njohëm në trajtimin e kategorisë së parë. Po ashtu mësojmë se njerëzit nuk kanë asnjë lloj mundësie për të njohur realitetin e asaj që ka për të ndodhur në ditën e fundit dhe atë që është përgatitur në xhenet apo zjarr.

Ajo që dimë janë vetëm ato gjëra që na ka mësuar Profeti e që janë përmendur në librat hyjnorë. Mësojmë gjithashtu se banorët e tokës nuk mund të arrijnë tek banorët e qiejve dhe nuk kanë asnjë lloj mundësie që të ngjallin të vdekurit apo të sjellin në jetë shpirtra apo gjëra të ngurta, sepse edhe kjo kategori përfshihet në atë që quhet: Ligj i universit (që i përket vetëm Zotit)

U zgjatëm në këtë çështje – paçka se ishte e nevojshme – për dy arsye: E para: Sepse heretikët e kohëve tona e mohuan ekzistencën e Zotit dhe mohuan çdo gjë që lajmëruan profetët dhe librat hyjnorë në çështjet e gajbit (të fshehtave), duke mos pranuar prej dijeve vetëm se ato njohuri që i preceptojnë mendjet e tyre, apo duke u bazuar vetëm në disa eksperimente të mangëta të disa shkencave të universit, duke mohuar gjithçka tjetër dhe duke pretenduar se kjo botë dhe ky rregull i vendosur në të nuk mundet që ta ndryshojë askush, apo që të ndryshojë diçka prej shkaqeve dhe se ato janë gjendur vetvetiu pa qenë e nevojshme për Krijues, dhe se çdo gjë është vegël që lëviz vetë dhe në natyrë nuk ka drejtues, as mbikqyrës, as Zot, e as Krijues.

Këta i njohin të gjithë ndjekësit e feve se sa kryeneç janë dhe sa arrogant tregohen në atë që thonë, sepse ashtu sikurse u zbrazën totalisht nga feja, po ashtu edhe logjika e tyre është zbrazur plotësisht nga e vërteta. Kjo për arsye se mohuan faktet dhe argumentet më të qarta, më të dukshme dhe më të mëdha. Ata humbën me mendjet e tyre të mangëta dhe idetë e tyre të prishura dhe rasti i tyre është i njohur, por…

E dyta: Disa njerëz të ditur bashkëkohorë, të cilët shtiren sikur janë në mbrojtje të Islamit, orvaten me këta heretikë në debate rreth Islamit dhe kërkojnë që përmes përpjekjeve të tyre ose e thënë më mirë mashtrimit me veten, të vënë në provë ligjet hyjnore dhe çështjet e botës tjetër përmes asaj që njerëzit dinë dhe kuptojmë nëpërmjet shqisave të tyre apo që arrijnë t’i gjejnë përmes eksperimenteve.

Në këtë mënyrë, e tjetërsuan atë që quhet mrekulli dhe kështu mohuan faktet e qarta dhe nuk përfituan prej kësaj veçse dëmin ndaj vetes dhe ndaj atyre që lexojnë librat dhe studimet e tyre. Imani i tyre u dobësua duke keqinterpretuar mrekullitë e profetëve në atë mënyrë që çon në mohimin total të kësaj kategorie që ka të bëjë me caktimin e Allahut, si dhe dobësuan imain e atyre që lexojnë fjalët e tyre pa patur njohuri fetare, por që shkojnë në mospranimin e kësaj pjese.

Ata nuk e arritën atë që pretenduan për t’i tërhequr materialistët drejt udhëzimit dhe fesë, por thjeshtë ua shtuan mashtrimin në atë që besojnë, sidomos kur panë njerëz si kjo kategori që mundohen t’i rikthejnë edhe njëherë kuptimet e teksteve fetare, mrekullitë e profetëve dhe çështjet që kanë të bëjnë me të fshehtën, duke shkuar drejt njohurive të mangëta, në prova dhe eksperimente që arrihen përmes shqisave.

Sa fatkeqësi e madhe dhe sa krim monstruoz! Kështu ndodh kur njohuritë janë të varfëra dhe mahnitja pas heretikëve i çon që t’u përulen fjalëve të tyre. La haule ue la kuete ila bilah (s’ka forcë e as ndryshim pa ndihmën e Allahut)

27- Ndëshkimi më i madh për robin është atëherë kur bëhet udhërrëfyes dhe ftues për tek e keqja, ashtu sikurse prej mirësive më të mëdha është kur robi bëhet udhërrëfyes dhe udhëzues për tek e mira. Allahu i Lartësuar kur flet për Faraonin dhe parinë e tij thotë: “Ne i bëmë ata udhëheqës, që thërrisnin për në zjarr.” (Kasas 41) Ndërsa për të dërguarit, thotë: “Ne i bëmë ata udhëheqës që udhëzonin sipas urdhrit Tonë.” (Enbija 73)

28- Në këtë histori (të Musait) del në pah vërtetësia e profetësisë së Muhamedit (alejhi selam) i cili na tregoi për këtë ndodhi si dhe për ngjarje të tjera në mënyrë të detajuar! Ai tregoi duke i vërtetuar pejgamberët e mëparshëm dhe duke përkrahur të drejtën e qartë. Ai nuk ishte prezent në ato vende, nuk kishte mësuar në asnjë vend që t’i njihte të gjitha ato detaje, e as që ishte ulur me njerëz të ditur! Jo, ajo ishte shpallje nga Mëshiruesi, Mëshirëploti.

Ishte Profetësi që zbriti prej Fisnikut, Dhuruesit të mirësive, për të tërhequr vërejtjen e të gjitha krijesave. Për këtë arsye, në fund të historisë, Allahu i Lartësuar thotë: Ti (Muhamed) nuk ke qenë as pranë Turit, kur Ne thirrëm Musain. (Kasas 46)

“Ti (o Muhamed) nuk ke qenë i pranishëm në anën perëndimore (të Turit), kur Ne ia besuam Musait misionin (profetësinë) dhe as nuk ke qenë dëshmitar i kësaj ngjarjeje.” (Kasas 44) “Ti nuk ke banuar midis banorëve të Medjenit, që t’iu lexoje shpalljet Tona, por Ne gjithnjë kemi çuar të dërguar. (Kasas 45)

Kjo është njëra nga format me të cilat pohohet (vërtetohet) Profetësia e Muhamedit (alejhi selam)

29- Shumë dijetarë kanë përmendur se nga përgjigja që Musai i dha Zotit të tij, kur e pyeti për shkopin: “Ç’është ajo që mban në dorën e djathtë o Musa?” Ai u përgjigj: “Ky është shkopi im, me të cilin mbahem dhe shkund gjethe për dhentë e mia; më shërben edhe për punë të tjera.”  (Ta ha 17-18) Kanë thënë: Nga ky ajet përfitohet pëlqimi i mbajtjes së shkopit për shkak të këtyre dobive ndihmëse që gjenden në të, sepse Musia tha: “Më shërben edhe për punë të tjera.” Gjithashtu përfitohet dhe mëshira ndaj kafshëve dhe mirësia ndaj tyre, duke larguar çdo gjë që i dëmton.

30- Fjala e Allahut kur thotë: “Dhe kryej faljen për të më kujtuar Mua!” (Ta ha 14) D.m.th kur robi e përmend Zotin e tij, kjo është arsyeja për të cilën ai është krijuar dhe aty ai gjen elementin e përmirësimit dhe shpëtimit. Qëllimi i kryejes së namazit është pikërisht arritja e këtij synimi madhor.

Po të mos ekzistonte namazi që besimtarët e përsërisin gjatë ditës dhe natës në mënyrë që t’ju kujtojë Allahun, po të mos ishte lidhja me leximin e Kur’anit, lavdërimin e Zotit, lutjen ndaj Tij, përgjërimin para Tij që në fakt është esenca e adhurimit, po të mos ishin këto mirësi, njerëzit do mbeteshin të shkujdesur (gafil) Duke qenë se krijesat u krijuan që të përmendin Allahun, duhet të dimë se të gjitha adhurimet janë përmendje e emrit të Tij.

Dhikri (përmendja e Zotit) e ndihmon njeriun në zbatimin e adhurimeve edhe pse mund të jenë të vështira për të dhe ia lehtëson gjendjen në monentin kur të qëndrojë para tiranëve dhe ja lehtëson barrën e thirrjes në rrugë të Zotit. Allahu i Lartësuar në historinë e Musait thotë: Që të thurim shumë lavde për Ty e të të përmendim Ty vazhdimisht! (Ta ha 33-34) “Shkoni ti dhe vëllai yt me mrekullitë e Mia dhe mos reshtni së më përmenduri Mua!” (Taha 42)

31- Mirësia e Musait ndaj vëllaut të tij Harunit, sepse i kërkoi Allahut që edhe ai të ishte Profet bashkë me të dhe i kërkoi bashkëpunim dhe ndihmë në gjëra të mira duke thënë: “Më jep një ndihmës nga familja ime, Harunin, vëllain tim! Ma rrit fuqinë nëpërmjet atij dhe bëma ortak në punën time.” (Taha 29-32)

32- Oratoria dhe elokuenca janë mjete që ndihmojnë në mësimdhënie dhe në plotësimin e thirrjes (davetit) Për këtë arsye, Musai i kërkoi Zotit që t’ja zgjidhte nyjen e gjuhës me qëllim që njerëzit ta kuptonin fjalën e tij. Thuthuqësia nuk ka ndonjë problem përderisa fjalët kuptohen. Dhe prej sjelljes së edukuar të Musait me Zotin e tij është se ai nuk i kërkoi Zotit që t’ja largonte këtë mangësi plotësisht, por i kërkoi që të largonte atë që pengon arritjen e qëllimit (kuptimin e fjalëve)

33- Gjatë bisedave me mbretërit apo udhëheqësit kërkohet që gjatë këshillës apo ftesës të përdoret butësia dhe fjalët e mira të cilat synojnë kuptimin, pa krijuar pengesa dhe pa vrazhdësi. Në fakt butësia kërkohet në çdo rast, por kur flasim për rastin në fjalë ajo kërkohet më shumë, sepse vetëm përmes kësaj metode arrihet synimi i cili qartësohet në fjalën e Allahut: “Flitini atij me fjalë të buta, se ndoshta kujtohet28 a frikësohet!” (Taha 44)

34- Ai që jeton me bindje ndaj Allahut, kërkon ndihmë vetëm nga Ai, është i sigurtë në premtimin e Zotit dhe plot shpresë në shpërblimin e Tij, Allahu do të jetë me të dhe atë njeri që e përkrah Zoti, për të nuk ka frikë. Këtë e themi duke u bazuar në fjalën e Allahut që i tha Musait: “Mos kini frikë” pastaj e sqaroi duke thënë: “Unë jam me ju dëgjoj dhe shikoj.” (Taha 46) Gjithashtu kur flet për Muhamedin (alejhi selam) thotë: “E ai i thoshte shokut të vet (Ebu Bekrit): “Mos u mërzit, se Allahu është vërtet me ne!”.” (Teube 40)

35- Shkaqet e dënimit të një populli përqendrohente këto dy tipare: “Vërtet, neve na është shpallur se dënimi do të godasë këdo, që (i) mohon (shenjat e Allahut) dhe (ii) u kthen shpinën (të dërguarve të Tij)”. (Taha 48) D.m.th mohon atë që vjen nga Allahu dhe i dërguari i Tij dhe i kthen shpinën bindjes ndaj Allahut dhe bindjes ndaj të dërguarit të Tij. E ngjashme me këtë është fjala e Allahut: “Prandaj Unë ju kam tërhequr vërrejtjen me një zjarr që flakëron, ku do të hidhet vetëm më i keqi, që ka mohuar dhe është larguar nga besimi.” (Lejl 14-16)

36- Fjala e Allahut kur thotë: “Vërtet, Unë jam Falës i Madh për atë që pendohet, beson e bën vepra të mira dhe pastaj qëndron në rrugë të drejtë.” (Taha 82) Në këtë ajet, Allahu i Lartësuar ka përmbledhur shkaqet me të cilat arrihet mëshira e Tij: E para: Pendimi, që aludon në largimin prej gjërave që Allahu i urren, qofshin të dukshme apo të fshehta dhe kalimi tek ato vepra që Ai i do, të dukshme apo të fshehta qofshin ato. Ky lloj pendimi arrin t’i shlyejë të gjitha mëkatet e mëparshme, të vogla apo të mëdha qofshin ato.

E dyta: Imani (besimi) që nënkupton pranimin dhe vërtetimin e sigurtë e të përgjithshëm të çdo gjëje për të cilën Allahu ose i dërguari i Tij na kanë njoftuar dhe që ka të bëjë me pjesën e brendshme, pra me zemrën, e që më pas ndiqet me veprat e gjymtyrëve. S’ka dyshim se imani që gjendet në zemër e që ka të bëjë me besimin në Allahun, librat, të dërguarit, Ditën e Fundit për të cilën s’ka dyshim, ky besim është baza e adhurimeve, është parimi më madhor dhe më themelor.

S’ka dyshim se në varësi të forcës së këtij imani njeriu i përzë të këqiat nga vetja, largon atë që akoma s’ka ndodhur dhe e pengon veten të jetë pjesë e saj. Kurse atë që ndodh, e largon duke vënë në praktikë të kundërtën e saj si dhe duke mos e lejuar zemrën të këmbëngulë në atë veprim, sepse besimtari nuk lejon që imani dhe drita që ka në zemër të bashkëjetojnë me mëkatet. E treta: Veprat e mira. Këtu përfshihen veprat e zemrës, punët e gjymtyrëve dhe fjalët e gjuhës,sepse është e vërtetë që veprat e mira i largojnë të këqiat.

E katërta: Vazhdimësia në iman dhe udhëzim dhe shtimi i të dyjave. Ai që i plotëson këto katër shkaqe që u përmendën më lart, le të përgëzohet me mëshirë të plotë nga Allahu i Lartësuar. Edhe ajeti vjen me cilësim hiperbolik kur thotë: “Vërtet, Unë jam Falës i Madh për atë që pendohet, beson e bën vepra të mira dhe pastaj qëndron në rrugë të drejtë.” (Taha 82)

Le të mjaftohemi me këto që u përmendën, paçka se në historinë e këtij Pejgamberi (Musait) gjenden shumë e shumë mësime dhe dobi të tjera.